Odkryj historię gminy Konarzyny

NOTY BIOGRAFICZNE

ks. Ignacy Cyra

cyra_medium.jpg

Ks. Ignacy Cyra (1856-1914), urodził się w Rabacinie koło Bytowa, uczeń gimnazjum chojnickiego i student Uniwersytetu Wrocławskiego oraz uniwersytetu w Würzburgu Służbę kapłańską w Konarzynach pełnił od 1887 roku. Był działaczem niepodległościowym oraz aktywnym działaczem pomorskich Towarzystw Ludowych, Towarzystw Czytelni Ludowych, Towarzystwa Naukowego w Toruniu. 

Ignacy Cyra
Urodził się 5 października 1856 r. w Rabacinie w rodzinie gburskiej Ignacego i Heleny Cyra zd. Żmuda-Trzebiatowskiej. Najpewniej ukończył miejscową szkołę elementarną. W 1869 roku został uczniem pierwszej klasy klasycznego gimnazjum królewskiego w Chojnicach.  Ignacy Cyra był pierwszym stypendysta pochodzącym z Ziemi Bytowskiej. Każdy stypendysta musiał czytać literaturę polską, uczyć się pisać po polsku i przedkładać kuratorium TPN prace o tematyce historycznej lub etycznej pisane w języku polskim. W ten sposób  przeszedł pierwszy szczebel edukacji patriotycznej.
Po zdaniu matury w 1879 r. rozpoczął studia teologiczne na uniwersytecie we Wrocławiu, gdyż w okresie Kulturkampfu seminarium w Pelplinie zostało zamknięte.  We Wrocławiu Ignacy był członkiem katolickiego Towarzystwa Górnośląskiego. Wówczas zaczął rozwijać działalność narodową, czego wyrazem było choćby przygotowanie referatu „Krótka charakterystyka historii polskiej, tj. Polski podbijającej, wpodziałach, kwitnącej i upadającej”.
W ówczesnym zwyczaju było studiowanie na kilku uczelniach, dlatego też młody student przeniósł się w 1881 r. na uniwersytet w Wurzburgu. W Pelplinie 16 marca 1883 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Jego droga posługi kapłańskiej wiodła przez wikariaty w Drzycimiu, Komórsku, Konarzynach i Śliwicach, administrację w Jastarni, wikariat w Wejherowie.

 


 GAZETA TORUфSKA 1887, R. 21 NR 198

cyra.jpg

 

Wreszcie otrzymał nominację proboszczowską w Drzycimiu w powiecie świeckim (był tam proboszczem od 31 marca 1891 r.). Już jako wikariusz wszędzie, gdzie pracował, występował jako Polak o niezłomnym przekonaniu narodowym, angażując się w życie publiczne.
Gdy tylko osiedlił się na probostwie, rzucił się w wir pracy duszpasterskiej i narodowej. Ks. Cyra może do dziś uchodzić za wzór kapłańskiego zaangażowania i aktywności. Jako proboszcz odnowił miejscowy kościół i rozwinął bractw kościelnych. Ale przede wszystkim zasłużył się na polu pracy narodowej, co nieustannie wytykały mu władze zaborcze uważając go za jednego z najgroźniejszych agitatorów polskości w Prusach zachodnich.
Przez kilkanaście lat był członkiem polskiego Komitetu Wyborczego na powiat świecki i dwukrotnie delegatem do prowincjonalnego Komitetu Wyborczego na Prusy zachodnie.

 

Zjazd delegatów w Pelplinie - Gazeta Toruńska 1903, R. 39 nr 131

cyra2.jpg

Odmówił jednak kandydowania na posła do sejmu Rzeszy. Działał w licznych organizacjach polskich – od 1897 r. był członkiem towarzystwa Naukowego w Toruniu

cyra tnt.bmpOd 1905 roku działał w tajnej organizacji „Straż”, walczącej o niepodległość Polski. Ponadto wspierał Towarzystwa Czytelni Ludowych, był współzałożycielem Towarzystwa Ludowego w Drzycimiu, patronem teatru amatorskiego i chóru, członkiem miejscowego kółka rolniczego ( jak bardzo podobna działalność do ks. Schulza )
Przy całym patriotycznym zaangażowaniu nie zapominał o kaszubskich korzeniach. Od początku życzliwie odnosił się do inicjatyw młodokaszubów.  Na zjeździe działaczy kaszubskich i ich przyjaciół w gdańsku 22 sierpnia 1912 r. wybrany został na prezesa pierwszej kaszubskiej organizacji regionalnej, czyli Towarzystwa Młodokaszubów ( Twórczość Młodokaszubów bazowała przeważnie na motywach kaszubskiej mitologii oraz tradycji. Krytykowano ponadto szerzące się pośród Kaszubów pieniactwo, zabobonność, pijaństwo i brak ogłady ). Jako jego prezes i reprezentant Kaszub wziął udział w zjeździe Polaków z różnych zaborów w 1913 r. w Krakowie.
Zginął śmiercią  tragiczną po wypadku samochodowym podczas podróży na Mazury. Zmarł 14 lipiec 1914 w szpitalu w Lubawie.
Pochowany został w Drzycimiu.


Udowodnił swoim życiem, że Kaszuba urodzony w połowie XIX w. na kaszubskich, zachodnich kresach mógł czuć się Polakiem i działać na rzecz polskiej kultury.

 

Gazeta Toruńska 1914, R. 50 nr 160

 

cyra4.jpg

 

 

Gazeta Gdańska, 1914.07.18 nr 86

 

cyra5.jpg

 



 

 

http://www.kaszubi.pl/artykuly/index/id/26

https://www.facebook.com/CyrowieIIchKrewni/posts/513222158690193

www.ug-jezewo.lo.pl/index.php?cid=589

www.geni.com

https://pl.wikipedia.org/wiki/Towarzystwo_M%C5%82odokaszub%C3%B3w

http://instytutkaszubski.republika.pl/pdfy_acta/acta_2012_XIV_01-496.pdf

Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu, R. 4, (1897)

Praca magisterska ks. Marcina Sikorskiego