Odkryj historię gminy Konarzyny

NOTY BIOGRAFICZNE

Ks Leon Tychnowski

tychnowski.jpg

 

Ks. Leon Tychnowski urodził się 6 kwietnia 1880 w Rywałdziku ( pow. lubawski) w rodzinie małorolnego Józefa i Balbiny z domu Grajewskiej. Naukę podjął w Nowym Mieście, następnie w Collegium Marianum w Pelplinie (1896-1899) i w Gimnazjum Chełmińskim jako stypendysta Towarzystwa Przyjaciół Nauki. Należał do tajnej organizacji filomackiej jako kółkowy (1900-1903). Po maturze w 1903 roku studiował w Seminarium Duchownym w Pelplinie, gdzie święcenia kapłańskie otrzymał 17 marca 1907 r. Był wikarym w Chełmży, Komórsku, Chojnicach następnie pełnił funkcję kapelana Sióstr Szarytek w Chełmnie (1911-1918). Dodatkowo był pretektem konwiktu dla chłopców. W latach 1918-1920 zasiadał w Radzie Ludowej, a  w latach 1907-1921 był członkiem Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Zasiadał także w zarządzie Towarzystwa Rolniczego na Pomorzu.

Fordon (1920-1922)

W 1920 roku przeniesiony został jako wikariusz do parafii pw. św. Mikołaja w Bydgoszczy-Fordonie. Działał tam w Towarzystwie Ludowym. 20 stycznia 1920 r. z okazji przejęcia miasta przez władze polskie, wygłosił w czasie nabożeństwa patriotyczne kazanie.Opisał to wydarzenie  zastępca burmistrza z okresu międzywojennego Franciszek Schreiber:

Był wtorek. Uroczystość tę zapoczątkowała Msza św. w kościele parafialnym św. Mikołaja. Wierni wypełnili cały kościół, jak i teren wokół wejść do świątyni. Wszyscy zgromadzeni pragnęli wyrazić swoją wdzięczność Opatrzności Bożej za odrodzenie wolnej Polski. Podczas tej uroczystości homilię wygłosił, szczególnie lubiany, ks. Leon Tychnowski – obdarzony talentem krasomówczym. Poruszył wszystkich, a wielu wzruszył do łez. Po zakończeniu uroczystości liturgicznej, w ratuszu miejskim odbyło się spotkanie członków niemieckiego magistratu z przedstawicielami upoważnionymi z ramienia władzy polskiej, w imieniu której miasto przejął Konstanty Kryger – prezes Polskiej Rady Ludowej w Fordonie. Na rynku fordońskim, odświętnie udekorowanym chorągwiami państwowymi, girlandami i zielenią, zebrało się społeczeństwo Fordonu. Na postawionym, od strony kościoła, podwyższeniu miejsca zajęli członkowie Rady Ludowej i Rady Parafialnej. Do zebranych przemówienie wygłosił Jan Bross – rektor szkoły publicznej. Zakończył je okrzykiem na cześć odrodzonej Ojczyzny, który powtórzyli zgromadzeni. Orkiestra zagrała hymn państwowy, a publiczność go odśpiewała. Uformowano pochód, w którym uczestniczyli: orkiestra wojskowa, oddział Wojska Polskiego, młodzież szkolna, Towarzystwo Młodzieży ze sztandarami, członkowie Towarzystwa Ludowego i Polek oraz zjednoczenia zawodowe. Odświętnie udekorowanymi ulicami pochód ruszył w stronę mostu i ponownie ulicą Bydgoską, okrążając miasto ulicami: Świecką (Wyzwolenia), Szpitalną (Pielęgniarska), Kapeluszników i Rydza-Śmigłego (Sikorskiego), powracając na Rynek. Na zakończenie pochodu, z płomiennym przemówieniem wystąpił ks. L. Tychnowski. Wieczorem, w wyznaczonych miejscach, społeczeństwo zostało zaproszone na zabawy i tańce.

 Pierwszym administratorem tej parafii został ks. Leon Tychnowski,  jej dotychczasowy wikariusz. 

Borzyszkowy (1923-1932)

Po rocznym interdykcie  (nakładany przez władze kościelne lub powstający na mocy prawa kanonicznego przez sam czyn zakaz odprawiania obrzędów religijnych na danym terenie, przez grupę ludzi lub konkretną osobę. Obecnie nie istnieje już interdykt zbiorowy, ale w średniowieczu był stosowany nawet wobec całych państw, kiedy ich władca szkodził papieżowi ) nałożonym na parafię Borzyszkowy 22 lipca 1923 r. został tam administratorem, a 20 maja 1924 r. proboszczem. Znacznie ożywił życie religijne tej parafii prowadząc Bractwo Różańcowe (2600 członków) i Bractwo Trzeźwości (1200 członków). Za jego czasów w Borzyszkowach powstało 22 lutego 1925 roku Towarzystwo Powstańców i Wojaków, pod nazwą: "Wolność". 

Konarzyny (1932-1936) tychnowski.jpg

W 1932 roku we wrześniu rozpoczął pracę proboszcza w Konarzynach. Kontynuował szeroką działalność w parafii po swoim poprzedniku ks. Alfonsie Schulzu. Zasłynął z zaangażowania się nie tylko w życie duchowe parafian, ale także w narodowe i społeczne. Przyłączył sie do inicjatywy powstania pomnika Józefa Piłsudskiego, którego odsłonięcie nastąpiło 16 października 1932 roku. W grudniu 1932 roku w Zielonej Chocinie załozył Stowarzyszenie młodzieży polskiej.smp.jpgW duchu narodowym kontynuował swoją pracę. Znalazł się na liście duchownych pomorskich, którzy zachowali lojalne stanowiska względem uroczystości imieninowych Marszałka Józefa Piłsudskiego w 1933 roku. 

W 1934 18 lutego przeprowadził obchody 12 rocznicy koronacji Ojca św. tych1.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

W tym też roku uczestniczył w konsekracji kościoła w Brusach tychnowski1.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 We wrześniu miał wypadek

katastrofa.jpg

W 1935 roku był świadkiem sensacyjnego odkrycia: 

 W kościele parafialnym w Konarzynach  podczas prac remontowych we wrześniu 1935 roku, natrafiono przypadkowo na ukryty skarb. Pod stopniami ołtarza znaleziono blaszaną szkatułkę i woreczek z większą zawartością srebrnych monet . Konarzyński proboszcz Leon Tychnowski po przeliczeniu zawartości stwierdził, że monety są pochodzenia niemieckiego z lat 1764 i 1800. Ogółem znaleziono 72 sztuki talarów niemieckich (Reichstaler) z roku 1764 i talary z roku 1776 także 169 groszy srebrnych z roku 1778. Na jednych były podobizny Fryderyka II Wielkiego, a na drugich Fryderyka Wilhelma III. Monety zostały złożone w kasie parafialnej.
W szkatułce znajdowały się także dwa pisma, z których jedno było nieczytelne z powodu zniszczeni , drugie zaś zawierało następującą treść :

,,23 zł curact Brackiej Kasy Opatrzności Boskiej kościoła konarzyńskiego, które organista Marcin Tandeczka miał przy ręce na wydatki, które po śmierci jego tu złożono do szkatułki pod zamknięciem. W Konarzynach dnia 14 lutego 1823 roku".

Tego samego roku zasłynął w prasie jako " Przykład godny naśladowania" tychnowski2.jpg

W 1936 roku w niedzielę 15 marca  w sali pana Paluszkiewicza odbyło się roczne walne zebranie konarzyńskiego kółka rolniczego, na którym wybrano nowy zarząd. Ks. Tychnowicz został prezesem, przejmując stanowisko po Janie Dorawie.

Płowęż (1936-1939) 

W 1936 roku 1 grudnia został proboszczem w Płowężu, pełniąc tam także obowiązki wizytatora nauki religii. Biuletyn Pomorskiego Towarzystwa Rolniczego w lutym 1937 roku opublikował informację o przeniesieniu ks. Tychnowskiego. Tekst pt. "Ks. Prezes Tychnowski w Płowężu" opisuje,  iż księdza z Konarzyn przeniesiono do parafii w Płowężu w powiecie brodnickim. Redakcja czasopisma ubolewa, że konarzyńskiego działacza rolniczego zabraknie w powiecie chojnickim. Ksiądz był prezesem Kółka Rolniczego w Konarzynach, które na skalę powiatu wyjątkowo się rozwijało. Doprowadził do tego, że konarzyńskie Kółko Rolnicze było na pierwszym miejsu w powiecie. 

II WŚ i Ostrowite (1941-1945 )

W październiku 1939 r. został aresztowany i uwięziony w Grudziądzu, gdzie przetrzymywano Go przez sześć tygodni jako zakładnika. Dzięki pomocy wpływowych, niemieckich katolików uniknął śmierci i powrócił do pracy w Płowężu, jednocześnie pracował też w parafii pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła w Ostrowitem koło Jabłonowa Pomorskiego, doznając tam niestety wielu przykrości od zarządzającego plebanią Niemca. Pracował tam od 27 września 1941 r. do końca okupacji.

 

Płowęż  (1945-1956)

Po wojnie został dziekanem dekanatu radzyńskiego, jako proboszcz w Płowężu nadal administrował parafię w Ostrowitem. Wyświęcił 7 lipca 1945 roku nowo powstałą świątynię pw. Chrystusa Króla w Jabłonowie Pomorskim. W 1946 roku ks. Leon Tychnowski dzięki ofiarom wiernych (a był to czas wielkiej powojennej biedy), postawił nową kaplicę pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Wardęgowie. Biskup Kazimierz Kowalski mianował go 8 maja 1949 r. kanonikiem honorowym Kapituły Katedralnej Chełmińskiej. Zmarł 6 lutego 1956 roku.

Krzysztof Tyborski 

 

 

Foto- prywatne archiwum

źródła:

 

 

 1. Ks. Mrossa- Słownik biograficzny kapłanów diecezji chełmińskiej wyświęconych w latach 1821-1920

 2. Szkice brodnickie : praca zbiorowa. T. 2 1993 rok

 3. Bogumił DrogoróbJabłonowo Pomorskie. Świątynie bliskiego regionu

 4. Z. Girzyński, Towarzysze męczeńskiej drogi bł. ks. Stefana      Frelichowskiego. Losy duchowieństwa diecezji chełmińskiej w latach 1939-    1945, Toruń 2005;

 5. Diecezja Chełmińska w czasach komunizmu 1945-1990, Pelplin 2008;

 6. Biuletyn Pomorskiego Towarzystwa Rolniczego luty 1937 roku 

 7. Diecezja chełmińska : zarys historyczno-statystyczny 1928 rok

 8. Dzieje Towarzystwa Naukowego w Toruniu 1875-1975. T. 2

 9. Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu, T. 4 nr 2, (1917).

10. Pomoc Niemców dla polskich księży na Pomorzu w latach 1939-    1945 Autor: Ks. Władysław Szulist.

11. Adam Węsierski :PREDYLEKCJE POLITYCZNE A FORMY OPORU POMORSKIEGO DUCHOWIEŃSTWA WOBEC OBCHODÓW IMIENIN MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W LATACH 1933-1935

12. Marcin Pacyno: Parafia św. Marcina z Tours w Borzyszkowach 

13. Pielgrzym, R. 66 (1934), nr 30

14. Słowo Pomorskie 1934.12.08 R.14 nr 282

15. Pałuczanin. Ilustrowany Kurjer 1936.04.12 nr 44

16.Gazeta Sępoleńska 1935, R. 9, nr 74

17. Pałuczanin 1935.09.15 nr 109

18. Gazeta Gdańska, 1932.09.28 nr 223

19. Nasza Sprawa  1935 rok nr 38

20. http://www.szarytki.opoka.org.pl/klasztor.html

21. http://www.gminabiskupiec.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=6&subsub=25&menu=123&strona=1

22. http://www.borzyszkowy.neostrada.pl/duszpasterze.html

23. http://mikolaj.bydgoszcz.pl/czytelnia/historia_parafii_hw.pdf

24  http://www.niedziela.pl/artykul/118615/nd/U-Pani-Wardegowskiej

25. http://konarzyny.bloog.pl/id,349002023,title,Przyklad-godny-nasladowania,index.html

26. http://konarzyny.bloog.pl/id,349107339,title,Towarzystwo-Rolnicze-o-ks-Tychnowskim,index.html

27. http://konarzyny.bloog.pl/id,347433649,title,Skarb-za-oltarzem,index.html

28. http://konarzyny.bloog.pl/id,346103011,title,Kolko-Rolnicze-w-Konarzynach,index.html

29.http://konarzyny.bloog.pl/id,351100037,title,TNT,index.html

30.http://konarzyny.bloog.pl/id,349138860,title,Konarzynscy-Kaszubi-w-holdzie-Wodzowi,index.html

31. Pielgrzym, R. 66 (1934), nr 30

32. Gazeta Sępoleńska 1934, R. 8, nr 98

33. Gazeta Echo 1934 nr 254

34. Pielgrzym 1932 rok nr 153